Siódmy dzień. Rozmów było już mnóstwo. Na drodze, na postojach, w głowie. Może też z Bogiem, choć jeśli jesteśmy szczerzy, często bardziej to był monolog niż rozmowa. Dziś temat dnia proponuje coś trudniejszego niż mówienie: milczenie. Dla niektórych z nas to będzie najtrudniejszy dzień pielgrzymki. I może najważniejszy.

Mały Samuel trzy razy słyszy w nocy swoje imię i trzy razy biegnie do starego Helego, bo myśli, że to on wołał. Dopiero pouczony odpowiada za czwartym razem właściwie: „Mów, Panie, bo sługa Twój słucha”. Zwróć uwagę na kolejność: najpierw słuchanie, potem wszystko inne. W Ewangelii Jezus przestrzega przed modlitwą na pokaz i przed gadulstwem: prawdziwa rozmowa z Ojcem dzieje się w izdebce, w ukryciu. Nie dlatego, że trzeba się chować, ale dlatego, że tam nic nie zagłusza. Psalm 62 mówi to najkrócej: w ciszy tylko spokój ma dusza.

Łatwo wypełnić każdą minutę drogi rozmową, muzyką w słuchawkach, scrollowaniem na postoju. Cisza bywa niewygodna, bo słychać w niej własne myśli, także te, których wolelibyśmy nie słyszeć. Ale to w takiej ciszy Samuel usłyszał swoje powołanie. Młody człowiek może dziś usłyszeć pytanie o swoją drogę życia. Rodzic – o to, czego naprawdę potrzebują jego dzieci. Ktoś starszy – słowo pociechy, na które czekał latami. Warunek jest jeden: przestać na chwilę nadawać.

Papież Leon XIV pisze w encyklice zdanie, które w epoce rozmów z maszynami brzmi jak dzwon: słowo symulowane nie buduje relacji – buduje tylko jej pozór. Można dziś dostać od aplikacji słowa rady, empatii, nawet przyjaźni; papież ostrzega, że człowiek karmiony taką imitacją może w końcu stracić samo pragnienie szukania drugiego, żywego człowieka. Prawdziwe słowo rodzi się gdzie indziej: ze słuchania i z realnego spotkania. Dlatego papież wzywa: rozbroić słowa. Pokój – pisze – zaczyna się od sposobu, w jaki patrzymy na innych, jak ich słuchamy i jak o nich mówimy; każdy z nas powinien zrobić rachunek sumienia ze słów, których używa. A cisza nie jest luksusem – jest częścią higieny uwagi, bez której słabnie nasza wewnętrzna wolność.

 

Idźcie teraz w milczeniu – całą grupą, kilkanaście minut albo dłużej. Nie trzeba niczego osiągnąć. Wystarczy być.

• Kiedy ostatni raz naprawdę słuchałem, nie czekając na swoją kolej, żeby mówić?
• Które moje słowa z ostatnich dni wymagają „rozbrojenia”, przeproszenia, sprostowania, wycofania?
• Gdyby Bóg chciał mi dziś powiedzieć jedno zdanie, czy jestem gotów je usłyszeć?

 

Modlitwa

Panie, tak łatwo zagłuszam Twój głos własnym hałasem.

Naucz mnie milczenia, które nie jest pustką,

lecz przestrzenią spotkania.

Rozbrój moje słowa. Otwórz moje uszy.

Mów Panie, bo dziś naprawdę chcę słuchać. Amen.

 

---